1st – m. pierwszy – f. pierwsza – n. pierwsze
3rd – m. trzeci – f. trzecia – n. trzecie
10th – m. dziesiąty – f. dziesiąta – n. dziesiąte

Here are the ordinal numbers in their basic forms:

1st – pierwszy
2nd – drugi
3rd – trzeci
4th – czwarty
5th – piąty
6th – szósty
7th – siódmy
8th – ósmy
9th – dziewiąty
10th – dziesiąty

11th – jedenasty
12th – dwunasty
13th – trzynasty
14th – czternasty
15th – piętnasty
16th – szesnasty
17th – siedemnasty
18th – osiemnasty
19th – dziewiętnasty
20th – dwudziesty

30th – trzydziesty
40th – czterdziesty
50th – pięćdziesiąty
60th – sześćdziesiąty
70th – siedemdziesiąty
80th – osiemdziesiąty
90th – dziewięćdziesiąty

100th – setny
200th – dwusetny
300th – trzechsetny
400th – czterechsetny
500th – pięćsetny
600th – sześćsetny
700th – siedemsetny
800th – osiemsetny
900th – dziewięćsetny
1000th – tysięczny

So far, so good. But what about some more complex numbers? Well, they’re created a bit differently than in English.

• In numbers between 21st and 99th, both parts are ordinal numbers, unlike in English. For example:
  21th: dwudziesty pierwszy (not *dwadzieścia pierwszy)
  58th: pięćdziesiąty ósmy
  99th: dziewięćdziesiąty dziewiąty
• In numbers bigger than 100th, the hundreds and thousands are cardinal numbers, while the tens and ones are ordinal numbers. For example:
  103: sto trzeci
  274: dwieście siedemdziesiąty czwarty
  1931: tysiąc dziewięćset trzydiesty pierwszy
  8111: osiem tysięcy sto jedenasty

Yes/no questions

Transforming statement into yes/no questions is a piece of cake. You take your sentence, stick a czy in the beginning, a question mark in the end and you’re done. No troublesome changes in the word order, weird auxilary verbs and other nightmares of English learners!

Ta książka jest bardzo droga.
This book is very expensive.

Czy ta książka jest bardzo droga?
Is this book very expensive?

Anna lubi wszystkie koty.
Anna likes all cats.

Czy Anna lubi wszystkie koty?
Does Anna like all cats?

Twoje dzieci jedzą dużo czekolady.
Your children eat a lot of chocolate.

Czy twoje dzieci jedzą dużo czekolady?
Do your children eat a lot of chocolate?

Easy, right? As you can guess, the word czy doesn’t really mean anything here – it’s not a verb like do, just a particle that indicates a question is about to follow. But let’s explore the topic of questions a bit deeper. Imagine you want to transform the above-mentioned sentences into indirect speech: I don’t know if the book is expensive. In English, this type of construction consists of two clauses: I don’t know and The book is expensive, connected with if. How about Polish then? What’s the Polish word for if (in this context only, though)?

Piotr pyta, czy ta książka jest droga.
Piotr is asking if this book is expensive.

Nie wiem, czy Anna lubi wszystkie koty.
I don’t know if Anna likes all cats.

Chcielibyśmy wiedzieć, czy twoje dzieci jedzą dużo czekolady.
We would like to know if your children eat a lot of chocolate.

See? This time, our czy is the equivalent of the conjunction if. You have now seen that making yes/no questions and transforming them into reported speech is a matter of, well, sticking stuff together.

Or?

Another important use of czy is that corresponding to the English or in situations where you want your listener to pick only one of the possibilities.

Chcesz kawy czy herbaty?
Do you want coffee or tea?

Która książka jest lepsza – ta czy tamta?
Which book is better – this or that one?

Które miasto jest większe – Poznań czy Wrocław?
Which city is bigger – Poznań or Wrocław?

Zostajemy w domu czy idziemy do kina?
Are we staying at home or going to the cinema?

Zamierzasz zrobić to dzisiaj czy jutro?
Are you going to do it today or tomorrow?

Note that this is an exclusive or – your listener is supposed to choose one of the options. It’s not the same or you use in sentences like I’m going to do it either today or tomorrow. If you want to render the either…or construction in Polish, you have to use another conjunction: albo.

Zamierzam zrobić to dzisiaj albo jutro.
I’m going to do it either today or tomorrow.

i

The very basic word for “and.” You stick it between two words that go together:

Mama i tata siedzą w ogrodzie.
Mom and dad are sitting in the garden.

Tekst jest długi i nudny.
The text is long and boring.

Lubię gramatykę i ortografię.
I like grammar and orthography.

A fancy trick: if you modify this sentence by sticking i’s in front of both nouns, you’ll achieve an effect more or less equivalent to the English “both”. The wonderful thing with Polish is that this construction doesn’t limit the number of objects to two:

Lubię i gramatykę, i ortografię.
I like both grammar and orthography.

Pisał i powieści, i opowiadania, i wiersze, i artykuły.
He wrote both novels and short stories and poems and articles.

The above sentences can, of course, be rendered with only one i, but it would result in a subtle shift in meaning. While the sentence Lubię gramatykę i ortografię is a simple declaration, saying Lubię i gramatykę, i ortografię conveys some extra emphasis: I do, in fact, like both of them, even though it might come off as unexpected.

You also put i between clauses to connect two events taking place one after the other:

Otworzyła książkę i zaczęła czytać.
She opened the book and started reading.

a

Even though also translated as “and”, a has quite a different meaning from i: it doesn’t really connect two things, but rather contrasts them. In the following sentences, you have to use a, not i:

Ja studiuję historię, a ty chemię.
I study history and you chemistry.

Wczoraj świeciło słońce, a dziś pada deszcz.
Yesterday the sun was shining and today it’s raining.

Chłopcy grali w piłkę, a dziewczynki bawiły się lalkami.
The boys were playing football and the girls were playing with dolls.

Let’s start with the basic numerals. Make sure you have them memorized before you move on:

0 zero
1 jeden
2 dwa
3 trzy
4 cztery
5 pięć
6 sześć
7 siedem
8 osiem
9 dziewięć
10 dziesięć

Moving on beyond ten, you’ll notice a pattern – the numerals follow a pattern that’s, if you ask me, easier than in English. No odd ones like eleven or twelve here! Notice, though, that it’s not fully predictable – in some cases, like czternaście and dziewiętnaście, just sticking –naście to the simple number won’t do, you’ll have to change it a little.

11 jedenaście
12 dwanaście
13 trzynaście
14 czternaście
15 piętnaście
16 szesnaście
17 siedemnaście
18 osiemnaście
19 dziewiętnaście

Let’s move on to the multiples of ten. Just don’t get discouraged by the consonant clusters – you’re not actually supposed to pronounce pięćdziesiąt and sześćdziesiąt as pięć-dziesiąt and sześć-dziesiąt. You can safely get rid of the ś, which I do in the recording. Some people do meticulously pronounce every sound, and some other people call it hypercorrection and consider it a grave mistake. Well, to each their own.

20 dwadzieścia
30 trzydzieści
40 czterdzieści
50 pięćdziesiąt
60 sześćdziesiąt
70 siedemdziesiąt
80 osiemdziesiąt
90 dziewięćdziesiąt

It’s not difficult either with whole hundreds. The only one completely new to you is sto. Again, they’re pronounced much easier than it seems!

100 sto
200 dwieście
300 trzysta
400 czterysta
500 pięćset
600 sześćset
700 siedemset
800 osiemset
900 dziewięćset
1000 tysiąc

Now that you know the numbers, you can also combine them. Here are some examples:

21 – dwadzieścia jeden
68 – sześćdziesiąt osiem
183 – sto osiemdziesiąt trzy
371 – trzysta siedemdziesiąt jeden
999 – dziewięćset dziewięćdziesiąt dziewięć

The six interrogative adverbs who, what, when, where, why and how are crucial for asking questions. Their Polish equivalents might not be easy to learn since, unlike in English, they don’t even start with the same letter – but on the other hand, they’re very common, so you shouldn’t have problems getting used to them. They’re small, useful words, so go through this list and check if you know them all:

Kto – Who?
Kto to jest?
Who’s this?
Kto to powiedział?
Who said this?
Kto napisał ten artykuł?
Who wrote this article?

Co – What?
Co to jest?
What’s this?
Co on powiedział?
What did he say?
Co jest w tej torbie?
What’s in this bag?

Kiedy – When?
Kiedy będzie koniec świata?
When will the end of the world be?
Kiedy wydarzył się ten wypadek?
When did this accident occur?
Kiedy masz zamiar przeczytać tę książkę?
When are you going to read this book?

Gdzie – Where?
Gdzie mieszka ta kobieta?
Where does this woman live?
Gdzie wydarzył się ten wypadek?
Where did this accident occur?
Gdzie znajdę dobrą restaurację?
Where will I find a good restaurant?

Dlaczego – Why?
Dlaczego niebo jest niebieskie?
Why is the sky blue?
Dlaczego robisz tyle błędów?
Why do you make so many mistakes?
Dlaczego ona to zrobiła?
Why did she do this?

Jak – How?
Jak pisze się to słowo?
How is this word spelled?
Jak ona wygląda?
How does she look?
Jak on to zrobił?
How did he do this?